اخلاقِ گم‌شده در حکمرانی

اخلاقِ گم‌شده در حکمرانی
در سال‌های اخیر به یک رسم عجیب اما تکراری عادت کرده‌ایم: مسئولانی که عملکردشان زیر سؤال می‌رود، یا به هر دلیل از کار برکنار می‌شوند، خیلی زود با عنوانی محترمانه‌تر و گاهی حتی پرهیبت‌تر دوباره به صحنه مدیریت بازمی‌گردند.
ادامه مطلب

اخلاق در دل بحران اقتصادی؛ یک بحث لوکس یا ضرورتی حیاتی؟

اخلاق در دل بحران اقتصادی؛ یک بحث لوکس یا ضرورتی حیاتی؟
در روزهایی که ارزش پول ملی تضعیف می‌شود، بازارهای مالی بی‌ثبات‌اند، آینده اقتصادی مبهم است و بخشی از کسبه و فعالان اقتصادی از سر اعتراض، کرکره مغازه‌های خود را پایین می‌کشند، سخن گفتن از «اخلاق در اقتصاد» در نگاه نخست شاید غیرواقع‌بینانه، لوکس یا حتی بی‌ربط به نظر برسد. اما اگر صادقانه و دقیق‌تر نگاه کنیم، خواهیم دید که ماجرا درست برعکس است: اخلاق در چنین زمان‌هایی نه یک بحث حاشیه‌ای، بلکه یکی از نیازهای اصلی اقتصاد و جامعه است.
ادامه مطلب

بهرام بیضایی؛ یادآوریِ سهم اندیشه در زندگی، کار و آینده

بهرام بیضایی؛ یادآوریِ سهم اندیشه در زندگی، کار و آینده
خبر درگذشت بهرام بیضایی، نویسنده، کارگردان، پژوهشگر و یکی از ستون‌های اندیشه و فرهنگ معاصر ایران، فراتر از یک رویداد تلخ فرهنگی است. رفتن او یادآور این حقیقت است که هر جامعه‌ای، برای ایستادن، حرکت‌کردن و پیش‌رفتن، نیازمند اندیشه‌ورزی، خرد و نگاه نقادانه است؛ همان چیزی که در آثار و شیوه زیست بیضایی به روشنی دیده می‌شد. بیضایی هنرمندی نبود که صرفاً اثر تولید کند؛ او می‌اندیشید، می‌پرسید و بازاندیشی می‌کرد.
ادامه مطلب

قیمت‌ها حامل اطلاعات نیستند!

قیمت‌ها حامل اطلاعات نیستند!
مشکل اقتصاد ایران را نمی‌توان صرفاً در چارچوب علم اقتصاد حل‌وفصل کرد، نه به این دلیل که نظریه‌های اقتصادی ناکافی‌اند، بلکه به این دلیل که موانع اصلی در سطحی پیشااقتصادی قرار دارند. علم اقتصاد بر فرض وجود نهادهای پایدار، قواعد قابل پیش‌بینی، حقوق مالکیت شفاف، امکان محاسبه عقلانی و افق تصمیم‌گیری بلندمدت بنا شده است. در غیاب این پیش‌فرض‌ها، ابزارهای اقتصادی کارکرد خود را از دست می‌دهند.
ادامه مطلب

قرارداد ال۹۰؛ دریچه‌ای که می‌توانست صنعت خودروی ایران را جهانی کند

قرارداد ال۹۰؛ دریچه‌ای که می‌توانست صنعت خودروی ایران را جهانی کند
تحلیل صنعت خودرو در ایران بدون بررسی قرارداد ال۹۰ (لوگان) تحلیلی ناقص است. این قرارداد نه صرفاً یک پروژه تولید خودرو، بلکه نقطه‌ای استراتژیک در تاریخ صنعتی کشور بود؛ نقطه‌ای که می‌توانست صنعت خودرو را از یک بازار بسته، مونتاژ محور و داخلی، به بازیگری در زنجیره جهانی خودرو تبدیل کند. در اوایل دهه ۱۳۸۰، صنعت خودروی ایران به سقف توان خود در چارچوب مدل‌های قدیمی رسیده بود. پلتفرم‌های فرسوده، وابستگی شدید به بازار داخل، نبود استانداردهای صادراتی، و فاصله معنادار با فناوری روز جهان، همگی نشانه‌هایی از یک بن‌بست ساختاری بودند.
ادامه مطلب

آیا شهرهای خودروساز، پس از خودروسازان بزرگ زنده می‌مانند؟

آیا شهرهای خودروساز، پس از خودروسازان بزرگ زنده می‌مانند؟
شهرهای صنعتی بسیاری در جهان، رشد اقتصادی خود را مدیون حضور یک صنعت یا شرکت بزرگ هستند. شهر Hermosillo در مکزیک نمونه‌ای بارز است که به دلیل کارخانه فورد و توسعه صنعت خودرو، رشد اقتصادی چشمگیری را تجربه کرده است. با این حال، پرسش کلیدی این است که آیا این موفقیت پایدار است یا وابستگی شدید به یک صنعت، ریسک‌های بلندمدت ایجاد می‌کند؟ مطالعه موردی Hermosillo که توسط Growth Lab دانشگاه هاروارد انجام شده است، نشان می‌دهد که رشد سریع بدون ایجاد تنوع صنعتی و انعطاف اقتصادی، می‌تواند شهرها را در برابر شوک‌های اقتصادی آسیب‌پذیر کند.
ادامه مطلب

میزگردهای خودروسازان؛ گفت‌وگوهایی که شنیده نمی‌شود

میزگردهای خودروسازان؛ گفت‌وگوهایی که شنیده نمی‌شود
در روزهای اخیر یکی از خودروسازان بزرگ کشور اقدام به برگزاری میزگردی با حضور چند کارشناس کرد؛ میزگردی که قرار بود به بیان واقعیت‌ها، ارزیابی مسیر گذشته و ارائه راه‌حل برای آینده صنعت خودرو بپردازد. اما پرسش اساسی این است که چنین رویدادهایی تا چه اندازه می‌توانند اثرگذار، باورپذیر و شنیدنی باشند؟ آیا اصلاً مردم، کارشناسان مستقل یا حتی سیاست‌گذاران این نوع میزگردها را جدی می‌گیرند؟ واقعیت این است که بنگاه‌های صنعتی در بیان نقدهای جدی درباره خود، با محدودیت‌های ساختاری روبه‌رو هستند.
ادامه مطلب

تحولات خاورمیانه، ایران را به کدام سو می‌برد؟

تحولات خاورمیانه، ایران را به کدام سو می‌برد؟
کانونِ استراتژی غرب برای شکست کمونیسم و شوروی، افزایش تدریجی ناکارآمدی‌ها از طریق محدود کردن، محصور کردن و منفور کردن بود. به موازات کمونیسم، سرنوشت یک ایسم دیگری به تدریج در همین مسیر حرکت می کند. برای سه دهه، مجموعۀ غرب، اسراییل و بسیاری از کشورهای عربی، ترکیبی از محدود کردن و محصور کردن ایران را در پیش گرفتند و از قضا ۲۴ سال مذاکره کردند. هم اکنون فناوری‌های حیرت‌انگیز، استراتژی غرب نسبت به ایران و بنیادگرایی را در کانال جدیدی قرار داده است. انرژی به ‌کارگیری این فناوری، رئیس جمهوری است که در کاخ سفید نشسته است که گفته می‌شود بزرگترین سرمایۀ مدیریتی او، غیرقابل پیش‌بینی بودن اوست.
ادامه مطلب

بحران در اتاق فرمان: چرا خودروسازی ایران به بن‌بست سیستمی رسیده است؟

بحران در اتاق فرمان: چرا خودروسازی ایران به بن‌بست سیستمی رسیده است؟
چرا بدون شناخت، آموزش و امید نمی‌توان آینده‌ای ساخت؟ صنعت خودروی ایران سال‌هاست با مشکلاتی مواجه است که نه موقتی‌اند و نه اتفاقی؛ بلکه ریشه در ساختار و نگاه مدیریتی دارد. اگر بخواهیم صریح باشیم، این صنعت راه را گم کرده است. اما چرا؟
ادامه مطلب

تاریخ شفاهی صنعت؛ تکیه‌گاهی برای بازگرداندن امید

تاریخ شفاهی صنعت؛ تکیه‌گاهی برای بازگرداندن امید
در جامعه‌ای که سال‌هاست با فراز و نشیب‌های اقتصادی، مدیریتی و اجتماعی دست‌وپنجه نرم می‌کند، شاید بزرگ‌ترین کمبود، کمبود امید باشد. فقر امید از هر فقر دیگری ویران‌کننده‌تر است؛ زیرا وقتی امید از میان برود، تلاش‌ها بی‌ثمر می‌شود، انگیزه‌ها رنگ می‌بازد و حتی بزرگ‌ترین استعدادها نیز خاموش می‌شوند. سال‌هاست مردان و زنانی در صنعت این کشور، هست و نیست خود را پای توسعه، تولید، ساخت و خودکفایی گذاشته‌اند؛ اما بسیاری از آنان هیچ‌گاه آنچنان که باید دیده و شنیده نشده‌اند.
ادامه مطلب