خلاصه گزارش نشست نخبگانی اندیشکده خودرو و دنیای اقتصاد
اقتصاد کلان؛ ریشه اصلی بحران
دکتر محمدمهدی بهکیش هشدار داد که افت ظرفیت صنایع ارزآور (فولاد و پتروشیمی) و قفلشدن طرحهای انرژی دسترسی کشور به ارز را تهدید میکند و مستقیماً بر صنعت خودرو اثر میگذارد. بدون رفع تحریمها، بهبود روابط خارجی و احیای تجارت نه تولید تابآوری دارد و نه بازار خودرو رقابتی میشود. او تأکید کرد ایران با نادیدهگرفتن نقش تجارت و تمرکز افراطی بر صنعتیسازی، مسیر رشد طبیعی را از دست داده است.
- راهکار پیشنهادی: مناطق آزاد واقعی مرزی (الگوی شنژن)، یکپارچگی بودجه، تقویت ترانزیت و مذاکره برای رفع تحریم.
روایت واردکنندگان؛ چرخهای از تأخیر، هزینه و بلاتکلیفی
نمایندگان انجمن واردکنندگان خودرو فهرستی از چالشهای عملیاتی ارائه کردند:
- تاخیر طولانی در تخصیص ارز و بلاتکلیفی مداوم تعرفهها.
- بحران خدمات پس از فروش بهدلیل فقدان زیرساخت، شبکه نمایندگی و تامین قطعه.
- بار مالی کدگذاری قطعات بدون کاهش قاچاق.
- هزینههای مبادله ناشی از تحریم و ریسکهای چندبرابری در تجارت.
- هزینههای مالی واقعی ۳۰٪ که تنها ۱۸٪ آن در قیمتگذاری رسمی پذیرفته میشود.
- دو بار دریافت ۱۰٪ ارزش خودرو در فرآیند شمارهگذاری.
- بلاتکلیفی ثبتسفارشهای سال گذشته به علت عدم تخصیص ارز و اختلاف نرخها.
- قفلشدن سرمایه واردکنندگان در انبارها بهدلیل کندی سامانه عرضه خودرو وزارت صمت.
دیدگاههای سیاستگذار و نهادهای نظارتی
وزارت صمت
- ریشه بسیاری از مشکلات واردات در تعدد قوانین، تداخل آییننامهها و دخالت نهادهای بیرونی است.
- وزارتخانه در بسیاری از حوزهها اختیار کامل ندارد و صرفاً تلاش میکند دامنه آسیبها را کاهش دهد.
- سه قانون متفاوت درباره واردات خودرو فقط در سال جاری اجرا شده است؛ عاملی مهم در بیثباتی.
سازمان حمایت
- از تعرفه پلکانی برای جلوگیری از بازگشت تعرفه ۱۰۰٪ دفاع کرد.
- اعلام کرد در فرمول قیمتگذاری، «هزینههای ناشی از تحریم» اضافه خواهد شد.
- خواستار تعیین مبنای واحد برای نرخ ارز در تمام مراحل واردات شد.
- اصلاح سامانه عرضه در دستور کار است تا نقش دولت از مجری به ناظر تبدیل شود.
جمعبندی نهایی نشست
همه طرفها ـ اقتصاددانان، واردکنندگان و نمایندگان دولت ـ با وجود نگاههای متفاوت، بر یک محور مشترک تأکید کردند:
مشکل اصلی بازار خودرو «بیثباتی سیاستها و تعدد تصمیمگیران» است. تا زمانی که:
- ثبات مقررات
- شفافیت ارزی
- هماهنگی نهادی
- و اصلاحات ساختاری تجارت خارجی
برقرار نشود، واردات نمیتواند نقش تنظیمگری ایفا کند و بازار خودرو نیز از چرخه مشکلات مزمن خارج نخواهد شد.
وبسایت | اینستاگرام | واتساَپ | تلگرام | آپارات | یوتیوب | احمد فرهادی
